कष्टकरी जननी... आमची सुमन नानी...

कष्टकरी जननी... आमची सुमन नानी... --------------------------------

स्व सुमन (नानी) भिवाजी पुंडे हे नाव आता काळाच्या पडद्याआड गेले आहे परंतु नानी च्या शेकडो आठवणी आजही ताज्यातवाण्या आहेत नानी चे माहेर अगदी हाकेच्या अंतरावर टाकळी गाव तिकांडे कुटुंबतील आणि सासर आमचे पुंडे कुटुंब पुंडे कुटुंब म्हणजे एकत्रित राबता असलेल कुटुंब कुटुंबात नानीचा वहीदा धाकली सून आणि धाकली सुन म्हणजेच सर्वाचांच मान मर्तब राखणे आणि वीणा तक्रार पडेल ते काम करणे कोरडवाहू शेती असल्याने पावसाळ्यात जे पिकेेल ते तेही तुटपुंजे मग वर्षभर नवरा भिवाजी पुंडे नाना यांच्या मागे सुमन नानी मोलमजुरी ला पहाडा सारखी उभी पाझर तलाव विहीर बारवा रस्ते पाईप लाईन घर येटाळण्या सोगंण्या असे अति कष्टाचे काम नानी ने नाना बरोबर केले नानी चे टाकळी चे भाऊ खूप चांगले जिरायती जमीन बागायती करायला भावांनी खूप सहकार्य केले जमीन बागायती झाली आणि नानी चे मोलमजुरी चे हातातील पेंडे एकदाचे सुटले सोन्यासारखी दोन मुले अनिल भाऊ आणि शरद भाऊ अतिशय सुसंस्कृत सांप्रदायिक आणि तितकेच कष्टाळू सुद्धा अनिल भाऊ आणि शरद भाऊ यांचे दोनाचे चार हात झाले मोठी सुनबाई संगिता वहिनी छोटी मनिषा वहिनी साक्षात लक्ष्मीच्या रूपाने त्या घरात आल्या आणि नानी चे घर नंदनवन झाले नाना नानी लेक सुना अशा सहा माणसांनी कष्टाच्या जोरावर आपली प्रापंचिक गाडी सुधरवली प्रगती केली गोकुळ भरावे असे कुटुंब भरले सहा नातवंडे अतिशय प्रेमळ आणि नानी ला मुलगी नसल्याने नानी ने आपल्या सुनामंध्येच मुली बघितल्या कधीही सासू पणाचा आव न आणता त्यांच्या वरच जिव ओवाळून टाकला आणि दोन्हीही सुनांनी नाना चा प्रत्येक शब्द मनापासून झेलला अगदी शेवटच्या क्षणापर्यंत दोन्ही नातींचे लग्न कार्य नानी ने आपल्या डोळ्यात साठवून ठेवले होते मोठा नातु शुशांत त्याचे लग्नही आपल्या डोळ्यासमोर व्हावे अशी तिची खूप ईच्छा होती परंतु नियतीने ही संधी आमच्या कडून थोडक्यात हिसकावून घेतली नानी म्हणजे कोणाच्या दुखावर न सलणारी बाई तोंडभरून बोलणं मायेने डोक्यावरून हात फिरवून आस्थेने विचारपूस करण नानी ने आपल्या आजार पणाला निडरपणे झुंज दिली खऱ्या अर्थाने कौतुक करावे ते दोन्ही मुंलाचे वाटेल तिथे आणि वाटेल त्या डॉक्टरकडे नानी ला उपचारासाठी नेले आपल्या आईला खास उपचारासाठी ने आण करण्यासाठी चारचाकी गाडी घेतली जो सांगेल तिथे आपल्या आईला उपचारासाठी फिरवले नानी काही खूप दिवस अंथरुणाला खिळली नाही नानी चे कान डोळे दात हे ज्ञानेंद्रिये शेवटपर्यंत शाबीत होते आईच्या उपचारासाठी वाघीनीचे दुध आणि सुर्य चद्रांची आरती या दोन गोष्टी सोडता सर्व गोष्टींचा उपचार मुलांनी आपल्या आईसाठी केेला नानी ने शेवटपर्यंत माणसांना अगदी नावानिशी ओळखले येणाऱ्या जाणाऱ्यांची चहा पाण्यासाठी विचारणा केली नानी ची मानसिक स्थिती खूप मजबूत होती मला अनेकदा नानी ला भेटण्याचा योग आला आणि लहानपणी ही नानीचा सहवास लाभला आमचे थोरले बंधू कारभारी बाबुराव पुंडे काभुदादा व थोरली बहिण बबाबाई रामहारी शेटे बबाआक्का या बहिण भावंडांनी ही लेक लेकी सारखी नानी ची सेवा केली नानी च्या अंतिम संस्कारावेळी कुटुंब भावकी नातलग यांचे दुख:अश्रू मन हेलावून टाकत होते यातून नानी बद्दलचे अतुट प्रेम अधोरेखित होत होते " मरावे परी किर्ती रुपी उरावे " हे संत वचन नानी ला तंतोतंत जुळते माहेरच्या टाकळी तील तिकांडे परिवातील भाऊ भाव जया भाचे भाच्या यांनी ही आमच्या नानीवर जिवापाड प्रेम केले नानीची उंबऱ्या बाहेर ठेवलेली आधाराची काठी असेल चपला असेल किंवा नानाला मारलेली "अहो" म्हणून हाक असेल माझा अनिल शरद आजून आले नाही म्हणून केलेली काळजी असेल किंवा पोरांनो अरे आभ्यास करावा म्हणून केलेली विनवणी असेल या सर्व गोष्टी नानी अजूनही आमच्यात च आहे अशी साक्ष देतात पंरतु मृत्यू हे सत्य आम्हाला पचविण्याची अजूनही कठीण जात आहे नानी ने दिलेले संस्कार शिस्त शुद्ध नियत साफ नितिमत्ता आणि कपाळावरील घामाची धार आम्ही अशीच अबाधित ठेवू आणि कायम तीला आमच्या स्मरणात ठेेऊ हीच तिच्या मृत आत्मास श्रद्धांजली आदरांजली आणि तिच्या पवित्र स्मृतींना अभिवादन ठरेल....!! 🙏🌹 दुखा:कित -- पुंडे परिवार व समस्त ग्रामस्थ ढोकरी शब्दांकन -- कवीज्ञानेश पुंडे